Kuzey Irak'ta gıdadan inşaata, mobilyadan beyaz eşyaya kadar birçok sektörde Türk firmaları lider durumda. 6 yıldır bölgede bulunan istikbal'in adı, mobilya denildiğinde ilk akla gelen. Beyaz eşya Vestel'le özdeşleşmiş. Merinos makine halısında yüzde 80 pazar payına sahip. Sabancı ise 10 çalışanı ile bölgenin nabzını tutuyor.
       
        Kuzey Irak'ta iğneden ipliğe tüm ürünlerde ciddi bir Türk egemenliği var. Bölgede 6 yıldır bulunan istikbal'in adı mobilya ile Vestel beyaz eşya ile özdeşleşmiş durumda. 8 yıldır Irak pazarında olan Ülker, irtibat ofisi kuran Sabancı gıda ile yarışıyor. Su pazarında ise Hayat ve Pınar markalarının rekabeti dikkat çekiyor.
       
        Bununla da bitmiyor. Tepe Grubu Bilkent modelini Süleymaniye Üniversitesi'ne taşıdı. Makyol'un inşaatını sürdürdüğü yeni Erbil Havaalanı ise 2007'de faaliyete geçecek. Teşvik yasası çıkaran bölgesel hükümetin ilk yatırımcısı ise Coca Cola Türkiye. Firma iki ay sonra yatırıma start verecek.
       
Üniversite inşaatları Tepe Grubu'na emanet
          Kuzey Irak'ın en gözde sektörü inşaat. Tepe, Mak-Yol, Grup 77, Gülmak ve ılnur Çevik'in şirketi Çevikler, Kuzey Irak'ın yeniden inşasındaki başrol oyuncuları. Bölgedeki en büyük inşaat firması ise Tepe. Firma 1.5 yıl önce Sülaymaniye Üniversitesi'nin inşasına başladı. 2012 yılında tamamlanacak olan üniversite 250 milyon dolara mal olacak.
       
        Kuzey Irak'ın Türk firmaları için önemli bir pazar olduğunu belirten Tepe ınşaat Mali ışler Koordinatörü Doğan Akay, "Tepe ınşaat'ın üniversite inşatları konusundaki uzmanlığı bize bu pazarda önemli bir avantaj sağladı" diyor. Bölgede kalifiye eleman bulmakta zorluk çektiklerini söyleyen Akay, bu nedenle de çalışanlarının yarısını Türkiye'den getirdiklerini belirtiyor.
       
        Akay bölgedeki sıkıntılar ve bunların aşılmasına ilişkin şunları söylüyor: "Sıkıntı yaşadığımız bir diğer konu ise lojistik. Çünkü iğneden ipliğe buraya her şey Türkiye'den geliyor. Bazen bir makinenin arızalan parçasını temin etmek bir ayı buluyor ve iş aksıyor. ınşaata ilk başladığımızda başımıza ilginç olaylar geldi.
       
        Çimentoyu temin ettiğimiz Güneydoğu'daki çimento firmalarında stoklar tükendi. Bir türlü çimento bulamıyoruz. Ancak birkaç gün içinde buna ihtiyacımız vardı. Bu yüzden Ankara tarafından bir çimento fabrikasından alım yaptık. Çimentoya 30 bin dolar ödeme yaptık. Nakliyesine ise 50 bin dolar." Tepe, Süleymaniye Üniversitesi'nin ardından Amerikan Üniversitesi'nin de inşaatına başlayacak.
       
Sabancı'nın 10 çalışanı bölgenin nabzını tutuyor
          Kuzey Iraklıların hayatında büyük yer tutan markalardan biri de istikbal. Bölgeye bundan 6 yıl önce adım atan marka, mobilya pazarının uzak ara lideri konumunda. istikbal'in sadece Erbil'de 6 satış noktası bulunuyor. istikbal reklamları ise her yerde. Boydak Holding Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Boydak, "Kuzey Irak bizim için çok önemli bir pazar haline geldi. Bölgeye yatırımlarımız sürecek.
       
        istikbal mağazaları tüm Kuzey Irak şehirlerinde olacak" diyor. Sabancı Grubu da Kuzey Irak'taki potansiyele kayıtsız kalmamış. Bölgede iki yıl önce irtibat bürosu kuran firma, 10 çalışanı ile pazarın nabzını tutuyor. Grubun pazardaki en büyük kozu ise Piyale markası.
       
        ınşaat ve gıdanın yanı sıra Türk petrol firmaları da bölgede yerini almış. Mehmet Ali Karamehmet'e ait "General Energy" ve Gültekin Köksal'a ait "Pet Oil" Celal Talabani'ye bağlı Süleymaniye kenti yakınlarında petrol sondajı yapıyor.
       
Vestel 4 yıl içinde pazarın lideri oldu
          Kuzey Irak'ta her yerde Vestel reklamını görmek mümkün. Hatta şezlonglarda Kürdistan ve Vestel yazıları yan yana yer alıyor. Vestel, pazara 4 yıl önce girmiş ve agresif bir pazarlama stratejisi ile de liderliği ele geçirmiş. Firma, Kuzey Irak'ta bayilik vermeye devam ediyor. Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Nazif Zorlu, "Kuzey Irak'ta pazar lideriyiz. Bölgede büyümeyi sürdüreceğiz. Savaşarak bir yere varamayız. Irak, ıran'la 8 yıl savaştı, kim ne kazandı? ışbirliği yapalım, kardeşçe geçinelim. Türkiye'nin avantajına olan tek durum budur" açıklamasını yapıyor.
       
Gaziantep'in hedefi yılda 1 milyar dolarlık ihracat
          Üretim ve sanayinin olmadığı Kuzey Irak'a en fazla ihracat yapan il Gaziantep. Haziranda yapılan Irak Ticaret Fuarı'na da ev sahipliği yapan il, 2005'te 420 milyon dolar ihracat yaptı. Hedef ise 1 milyar dolarlık ihracat. Gaziantep Sanayi Odası Başkanı Nejat Koçer, 1 milyar dolarlık ihracat hedefine 2006 yılında ulaşılabileceğine dikkat çekiyor.
       
        Koçer, "Antepli firmalara Kuzey Irak nefes aldırdı" diyor. Ancak Koçer'i Kuzey Irak'ta çıkarılan teşvik yasası biraz tedirgin etmiş. Türkiye'nin yanlış teşvik politikaları nedeniyle Doğu ve Güneydoğu illerinin daha da gerilemesine yol açtığını anlatan Koçer, "Türkiye teşvik politikalarını yeniden gözden geçirmek zorunda. hemen yanı başımızdaki bir bölgede verilen bu teşvikler Türkiye'den sermaye kayışına neden olabilir" diye konuşuyor.
       
Dört günde 11 milyon dolarlık anlaşma yaptı
          Erbil uçağında Kuzey Irak'a ilk kez giden Türk asıllı Alman vatandaşı Doğan Cermik ile tanıştık. Cermik elinde çantası dünyanın dört bir yanında iş kovalayan tipik bir girişimci. Özbekistan'dan Yemen'e kadar geniş bir coğrafyada medikal ürünlerin pazarlamasını yapıyor.
       
        Uçaktaki sohbetimizde Kuzey Irak'a medikal ürünler pazarlamak için gittiğini anlatıyor. Çermik 4 gün sonraki dönüş uçağında karşılaştığımızda 120 bin dolar sermayeli bir şirket kurduğu haberini veriyor. Çermik, dört günde hükümetten 11 milyon dolar değerinde iş bile aldığını anlatıyor. Çermik, dört gün boyunca Kuzey Irak'ta yaptığı grişimleri şöyle anlatıyor: "Üzerinde çalışma yaptığım 11 milyon dolarlık hastane inşaatı projesinde de prensip olarak anlaştık. Birkaç hafta içinde tekrar Erbil'e gelip sıkı bir çalışma temposu içine gireceğiz."