Zehirlenmeden vampire her derde deva!
Gümüş M.Ö 4000 yılının başlarında bile süs eşyası olarak kullanılıyordu.paranın
icadıyla birlikte çok yakın tarihlere kadar para basımında da altından çok gümüş
kullanıldı.gümüşün erken keşfedilen özelliklerinden biri de mikrop barındırmamasıydı.modern
tıbbın babası Hipokrat da,yazılarında gümüşün hastalıklardan koruyucu ve iyileştirici
özelliklerinden söz eder.Uluslararası deniz ticaretinin ataları sayılan Fenikeliler
gemilerindeki su, şarap ve sirkeyi bozulmasını önlemek için gümüş şişelerde saklarlardı.Bu
yüzden çok erken çağlardan itibaren, hastalıklardan ve zehirlenmelerden sakınmaya
çalışan insanlar yemek ve içmek için kullandıkları kapları gümüşten yapmayı yeğlediler.Tabii
bunu yapabilenler ancak zenginler ve iktidar sahipleriydi.Bugün varsıl ve “asil”
çevrelerde hala devam eden gümüş kap kacak ve çatal, bıçak kullanma geleneğinin
altında bu gerçek yatıyor.Neyse ki, uzak ve yakın tarihte gümüş kaplara ulaşamayan
yoksullar bile gümüşün iyileştirici özelliğinden yararlanmanın yolunu bulmuşlardı.Kaplarda
sakladıkları sütün tazeliğini korumak için içine gümüş para atarlardı.Bu gelenek
1900’lere kadar devam etti.Antibiyotiklerin henüz keşfedilmediği dönemde, mesela
1.Dünya Savaşı yıllarında gümüş bileşimli ilaçlar yaraların mikrop kapmasını önlemek
için kullanıyordu.Bu tür ilaçların kullanımı 1990’lı yıllara kadar devam etti.Berberde
sakal tıraşı olan erkeklerin yakından tanıdığı, tıraş sonrası yüzlerini dezenfekte
etmek için kullanılan “Cehennem Taşı” da asırlardır yara ve yanık tedavisinde
kullanılan bir gümüş bileşimi.Bugün hala yanık tedavisinin bir numaralı ilaçlarından
sayılan “Silverdin” kremi, adından da kolayca anlaşılacağı gibi gümüş içeriyor.
Yalnız hastalıktan değil, vampir ve kurt adamdan da korur!
Gümüşün dolunayla kıyaslanan o eşsiz parıltısı, saflığı, insan sağlığına gerçekten
yararlı olması ve geçmiş pek çok kültürde adının “ay”la anılması; sayısız miktarda
mistik inanış ve efsanesinin başrolünde yer almasına yol açtı.Avrupa folklorunda
çok eski yıllardan itibaren gümüşün yalnızca hastalıklara değil, mistik canavarlara
karşı da koruyucu olduğuna inanıldı.Mesela vampirlerden korunmak için haç işe
yarıyordu ama gümüşten yapılmışsa çok daha etkili oluyordu.Vampirler aynada kendilerini
göremiyorlardı çünkü o devirde ayna sırları da gümüşten yapılıyordu.Kurt adamlara
gelince, onlar yalnızca gümüş kurşunla öldürülebiliyordu.Böylesine popüler bir
“gerçek”ten sinema sektörü ve Hollywood da uzak kalmadı.1922 tarihli kült vampir
filmi Nosferatu’dan bu yana yüzlerce vampir ve kurt adam filminde kahramanlar
kendilerini hep gümüşle savunmaya çalıştı.Efsane ve filmler bir yana gümüş bugün
de insanoğlunun en büyük yardımcılarından biri.Tüm dünyada çıkartılan gümüşün
yüzde 33’ü mücevher ve takı yapımında, yüzde 3’ü de para ve madalya basımında
kullanılıyor.
Topraklarında gümüş bulunan şanslı üleler ise sırasıyla; Meksika, ABD, Kanada,
Peru, Avustralya, Bolivya ve Türkiye…
Gümüş hakkında, gümüş güzelliğinde üç de atasözü dilimize pelesenk olmuş:
“Söz gümüşse, sükut altındır.”
“Altın gide dursun, gümüş bize kalsın.
“Altın zenginliği, şatafatı; gümüş asaleti, saadeti temsil eder.”
Gerçek ve sahte gümüşü anlamanın yolları
*Piyasada Alman gümüşü olarak bilinen ürünler bazen sahtecilik amacıyla gümüş
yerine satılabilir.Çinko, bakır ve nikel karışımıyla yapılan ve gümüşü andıran
Alman gümüşü, dekoratif amaçla ve çatal, bıçak, kaşık yapımında kullanılır.Alman
gümüşü üzeri elektroliz yoluyla gümüşle kaplanarak gerçeğine daha fazla benzetilir.Aman
dikkat!
*Gerçek gümüş ve sahte gümüş atasında görsel anlamda hiçbir fark yoktur.Görünümü
ve sertliği gerçek gümüşe çok benzer, üzerine yapılan motifler ve formlarla da
aynı görüntüyü verebilir.
*Gerçek gümüşü ayırt etmek için iki noktaya dikkat edin:
1-Ürünün üzerinde ayar damgası olmalı. (En az 925 ayar)
2-İstanbul Kuyumcular Odası’nın üreticiye verdiği veya kurumsal firmaların kendilerine
özgü aldıkları patent numarası olmalı.
*Ayar damgası olan ama patent numarası olmayan gümüşler, korsan gümüş olarak
tabir edilir.Ürünle ilgili herhangi bir sorun olduğunda aynı üründen daha çok
miktarda sipariş etmek istediğinizde müracaat edeceğiniz bir yer yoktur.Ürünün
kime ait olduğu bilinmez.
Temizleme ve saklama yolları
*Gümüş oksitlenmez ama havadaki eser miktardaki kükürtlü hidrojen yüzünden zaman
içinde matlaşır ve kararır.
*Gümüşlerinizi kullanmadığınız zamanlarda kararmaması için yumuşak naylon poşetlerde
(asla jelatin değil), hava almayacak şekilde, ağzı sıkıca kapalı olarak saklayın.Hava
ile teması kesildiği zaman gümüş kararmaz.
*Büyük marketlerde satılan gümüş temizleyici ürünleri kullanmak gümüş temizliği
için en güvenli yöntemdir.Gümüş temizleyiciler kimyasal ihtiva eder.Prospektüsü
olmayan ürünleri kullanmayın.
*Gümüş temizleyiciler; krem jel, ilaçlı pamuk, ilaçlı bez ve ilaçlı eldiven şeklinde
olabilir.Bezler kirlenince yıkama gereği doğmaz, ilaç içine nüfuz ettiği için
ömrü bitene kadar tekrar tekrar kullanılabilir.
*Temizlenmesi gereken çok miktarda gümüşünüz varsa, kendi gümüşçünüze veya Kapalıçarşı’daki
herhangi bir gümüşçüye teslim edilebilir, makul bir fiyata temizlik ve bakımını
yaptırabilirsiniz.
Temizlerken “sakın” yapmayın!
*Gümüşlerinizi limon-tuz gibi karışımlarda asla temizlemeyin, bu tür maddeler
gümüşü çizer ve zarar verir.
*Gümüş temizleme maddesi ve pamuklu kumaş haricinde hiçbir malzeme kullanmayın.
*Sert bir kumaşla ovmak, gümüşü çizebilir.
*Vazo veya sürahi olarak kullandığınız gümüşleri, kullandıktan sonra ıslak bırakmayın.Hemen
temizleyin ve iyice kurulayın.Aksi takdirde gümüşte lekeler oluşur.Lekeleri herhangi
bir gümüş temizleyici ile çıkarabilirsiniz.
*Kullanılmadığı zamanlarda kararmaması için gümüşü streç-folyo’ya sarmak doğru
değildir.