Evlenme dosyası hazırlanırken evlenme gününden önceki günün mesai saati bitimine
kadar ilgililerce, tarafların evlenmeye ehil olmadıkları veya evlenme manilerinden
birinin bulunduğunu ileri sürerek evlenmenin yapılmasına yazılı olarak itiraz
edebilirler. Evlenme gününde yapılan itirazlar kabul edilmez.
Evlenme manileri dışında bir sebebe dayanarak itiraz dilekçesinde itiraz edenin
açık kimliği, adresi ile imzası bulunması şarttır. İtiraz evlenme manilerinden
birine dayanıyorsa, bununla ilgili belgelerin dilekçeye eklenmesi veya hiç olmazsa
bu maniye dair inandırıcı bilgilerin verilmesi gereklidir.
Evlenme mani sebebi ile yapılan itirazda, itirazın aksini gösterir bir belgenin
dosyada bulunması halinde, evlendirme memuru tarafından itiraz derhal reddedilir
ve taraflara bilgi verilir. Evlendirme memuru, usulüne uygun biçimde yapılmış
itirazları en geç 24 saat içerisinde taraflara duyurur. 10 gün içinde cevap verilmesini,
varsa iddianın aksini gösterir belgelerin gönderilmesini ister, gerekirse ilgili
makamlarla bu konuda yazışır.
Cevaplar geldikten veya cevap verilmesi için konulan süre dolduktan sonra dosyayı
yeniden inceler ve bu inceleme sonunda;
1-İtirazın yerinde olduğunun anlaşılması halinde taraflara ve itiraz edene derhal
bilgi vererek evlenme yapmayı reddeder.
2-İtirazın gerçek olmadığı veya mevcut olsa dahi iddia edilen engelin daha sonra
hukuki bir işlem ile ortadan kalkmış olduğu tespit edilirse evlenme memuru itirazı
reddeder. Sonuç, taraflara ve itiraz edene bildirilir ve evlenme işlemi yürütülür.
İtiraz eden 10 gün içinde mahkemeden evlenmenin men’i davası açıldığına ve evlenmenin
durdurulduğuna dair bir karar getirdiği takdirde evlenme işlemleri mahkeme sonuna
kadar durdurulur ve taraflara duyurulur.
Cumhuriyet Savcılığının İtiraz Yetkisi
Cumhuriyet Savcıları mutlak butlan sebeplerinden birinin var olması sebebiyle
evlenme akdi yapılıncaya kadar evlenmeye itiraz edebilirler. Evlenme manilerinin
bulunduğu yolunda Cumhuriyet Savcılığına yapılan ihbar Cumhuriyet Savcılığı tarafından
ciddi bulunduğu takdirde evlendirme memurluğuna bildirilir. Evlendirme memuru
24. maddede belirtilen usul ve esaslara göre itirazı inceler, itirazı yerinde
görmemesi halinde Cumhuriyet Savcılığına bilgi vererek evlenme işlemi yürütülür.
Cumhuriyet Savcılığınca 10 gün içinde evlenmenin men’i davasının açıldığının bildirilmemesi
halinde evlenme akdi yapılır ve sonuç gerekçeli olarak Cumhuriyet Savcılığına
bildirilir.
Evlenmelerin Çalışma Saatlerinde Yapılması
Evlenme törenleri günlük çalışma saatleri içerisinde yapılır. Ancak, tarafların
isteği üzerine çalışma saatleri dışında veya hafta sonu veya resmi tatil günlerinde
özel yer ve salonlarda tören yapılabilir.
Tören Yerleri
Evlenme törenlerinin ilgili makamlarca bu iş için tahsis edilmiş olan resmi salon
veya yerlerde yapılması esastır. Ancak tarafların isteği üzerine;
a) İkametgahlarda, özel bina veya salonlarda,
b) Tutuklu veya hükümlüler için Cumhuriyet Savcılığınca izin verilmesi üzerine
ceza veya tutukevinde,
c) Hastalar için baştabibin veya müdürün izin vermesi üzerine hastanelerde, evlenme
yapılabilir.
Evlenme töreninin yapılması istenen, ancak evlenmenin mahiyeti ile bağdaşmayan
veya tarafların serbestçe iradelerini açıklamalarına imkan vermeyen yerlerde veya
mabetlerde resmi evlenme töreni yapılamaz. Bu durumda evlendirme memuru evlenmeyi
erteler.
Evlenmede Aleniyet, Usul ve Şekil
Evlenme evlendirmeye yetkili bir görevli önünde iki şahitle birlikte ve bizzat
tarafların huzuru ile aleni olarak yapılır. Davetli bulunmaması, evlenmenin aleni
yapılmadığı manasına gelmez.
Vekaletle evlenme yapılamaz.
Evlendirme memuru önceden tespit edilen yer ve zamanında tarafların ve şahitlerin
önünde kadın ve erkekten her birine ayrı ayrı olmak üzere birbirleriyle evlenmek
isteyip istemediklerini sorar. Her birinin müsbet cevap vermesi ve bu cevapların
iki şahit tarafından da duyulduğunun doğrulanması üzerine, evlenmenin kanuna uygun
olarak yapılmış olduğunu yüksek sesle açıkladıktan sonra evlenme kütüğünü taraflara
ve şahitlere imza ettirir ve kendisi de tarih ve saat koyarak imzalar.
Sağır ve dilsizler işaretle cevap verebilirler. Evlendirme memuru lüzum görürse,
işaretlerden anlayan bir kişinin aracılığını daha önceden isteyebilir. Bu durumda
taraflar aracı bulundurmak zorundadırlar.
Yabancılar Türkçe bilmedikleri takdirde, evlendirme memuru, Türk devletince tanınmış
devletlerin birinci resmi dili olması kaydıyla bu dili bilen tercüman kullanabilir.
Taraflarca bu tercüman daha önceden tören yerinde bulundurur.
Memurun Evlenmeyi Yapmaktan Çekinmesi Evlenmenin yapılacağı sırada taraflardan
birinin iradesinin serbestçe açıklanmasını engelleyici ruh hali içinde bulunduğunun
davranışlarından açıkça anlaşılması halinde evlendirme memuru bu durumu taraflara
bildirerek evlenmeyi erteleyebilir.
Evlenme Akdinin Evlenme Kütüğüne Geçirilişi ve Kütüğün Hukuki Mahiyeti Evlenmeler
evlendirme memuru tarafından “Evlenme Kütüğü”ne geçirilir ve karı koca, şahitler
ve memur tarafından imza edilir. Böylece evlenmenin şekli unsuru tamamlanmış olur.
Usulüne göre tasdik edilmiş evlenme kütükleri, evlenmenin yapıldığına karine
teşkil ederler. Ancak, evlenmenin devam edip etmediği konusunda hukuki bir değer
taşımazlar. Bu husus, nüfus aile kütük kayıtları ile belgelendirilip ispatlanır.
Evlenme kütüğünde silinti ve kazıntı yapılamaz. Yanlış yazılan bilgilerin düzeltilmesi
nüfus mevzuatına tabidir.
Aile Cüzdanı
Evlenen her çifte evlendirme memurluğunca düzenlenmiş bir aile cüzdanı verilir.
Aile cüzdanının alınması ile cüzdana kaydedilmiş şahısların şahsi hallerinde meydana
gelen değişiklikleri aile reisleri bu cüzdana işlettirmekle mükellef ve sorumludurlar.
Evlenmenin Nüfus İdaresine Bildirilmesi ve Aile Kütüklerine Tescili
Yurt içinde yetkili Türk makamları önünde yapılan evlenmeler, usulüne uygun düzenlenmiş
evlenme bildirimi formu ile evlenme tarihinden itibaren en geç on gün içerisinde
o yer nüfus idaresine bildirilir.
Dış temsilciliklerimiz önünde yapılan evlenmeler, usulüne uygun düzenlenmiş evlenme
bildirimi formu ile evlenme tarihinden itibaren en geç on gün içerisinde erkeğin,
erkek yabancı uyruklu ise kadının kayıtlı bulunduğu nüfus idaresine bildirilir.
Yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde yapılan evlenmeler, dış temsilciliklerimize
intikal ettirildiği takdirde, usulüne uygun olarak düzenlenmiş evlenme bildirimi
formu ile bir ay içerisinde erkeğin, erkek yabancı uyruklu ise kadının kayıtlı
bulunduğu nüfus idaresine bildirilir.
Evlenmenin yapıldığı yerde Türkiye Cumhuriyeti temsilciliği bulunmadığı ya da
herhangi bir nedenle Türkiye Cumhuriyeti temsilciliğine bildirimde bulunulmadığı
takdirde, yabancı makamlardan alınan, evlenme belgesi, Türkçe’ye çevrilip usulüne
göre onanmış olmak şartıyla, yurt içinde her hangi bir ilçe nüfus müdürlüğüne
verilmek suretiyle de evlenme bildirimi yapılabilir. Bu belgeye dayanılarak evlenme
aile kütüğüne tescil edilir. Evlenme belgesinde yer alan yabancı uyruklu kişilerin
kimlik bilgilerinin eksik olması halinde eksik bilgiler bu bilgileri gösterir
şekilde kişilerin uyruğunda bulunduğu devletin yetkili makamlarından verilmiş
Türkçe’ye çevrilmiş belgeler evlenme belgesine eklenmek suretiyle tamamlanır.
Nüfus idaresine gönderilen evlenme bildirimleri üzerine mevzuata göre gerekli
işlemler yapılır.
Nüfus İdaresinin Yetkisi
Nüfus idareleri, evlenmeyi aile kütüklerine tescil ederken evlenmenin mutlak
butlan sebeplerinden biri ile malul olduğunu tespit ettikleri takdirde, tescil
işlemini sonuçlandırmakla beraber gerekli bilgilerle birlikte durumu Cumhuriyet
Savcılığına bildirirler..
Saklı Nüfusların Evlenme İşlemleri
Saklı nüfusların bir Türk vatandaşı ile evlenmek üzere müracaat etmeleri halinde,
nüfus müdürlüklerinde tutulan “Yabancılar ve Uyrukluk Durumu Düzgün Olmayan Kişiler
Kütüğü”nde kayıtlarının olup olmadığı araştırılır. Kayıtları mevcutsa, bu kütükteki
kayıtları esas alınarak, evlenme ehliyet belgesi düzenlenir. Evlenme akdi yapıldıktan
sonra ilgililerin kayıtları karşısına bu yolda gerekli açıklama yapılır.
Saklı nüfus olan kişilerin birbirleriyle evlenmek üzere müracaat etmeleri halinde,
nüfus müdürlüklerinde tutulan “Yabancılar ve Uyrukluk Durumu Düzgün Olmayan Kişiler
Kütüğü”nde kayıtlarının olup olmadığı araştırılır. Kayıtları mevcutsa, bu kütükteki
kayıtları esas alınarak, evlenmesine mani bir halin bulunmaması durumunda evlenme
akitleri yapılır. Kadının kaydı kocasının yanına taşınmaz. Sadece, “Yabancılar
ve Uyrukluk Durumu Düzgün Olmayan Kişiler Kütüğü'ndeki kayıtları arasında karşılıklı
bağ kurulur.
Yukarıda yazılı tüm bilgiler T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşlemleri
Genel Müdürlüğü tarafından sağlanmıştır.